Avalon » Publicystyka » Artykuł

Zaburzenia psychiczne u postaci z komiksów Marvela (część 2)

Jednym z trudnych tematów, który poruszony został na łamach komiksów, były zaburzenia psychiczne. Po co scenarzyści komiksów poruszali ten temat? Czy był to jedynie zabieg mający napędzić akcję? Zaburzenia miały zapoczątkować narodziny danego bohatera, być tym, co go napędza? Czy może dostrzegali także inną korzyść płynącą z poruszania tego tematu? Być może scenarzyści zdawali sobie sprawę, że pokazanie kogoś mającego tego typu problemy będzie stanowiło swoistego rodzaju terapią, pokaże czytelnikowi, z czym muszą zmagać się inni, także realni ludzie. To jak wyglądają ich zmagania z zaburzeniami psychicznymi i jakie formy może przybrać. 

W drugiej i ostatniej części tekstu poświęconego zaburzeniom psychicznym w świecie Marvela przybliżamy kolejną grupę postaci zmagających się z różnymi ich rodzajami.


O tym, że Hank Pym od dawna zmaga się z zaburzeniami psychicznymi nie każdy wie, choć to jeden z członków założycieli Avengers. Może to kwestia tego, że jego zmagania często przybierały różne formy, a scenarzyści nie zawsze byli w stanie dobrze to przedstawić. Problemy Pyma można dostrzec patrząc na to, jak wiele pseudonimów w trakcie swego superbohaterskiego życia przyjął. Wpierw działał jako Ant-Man, następnie jako Giant-Man, Yellowjacket, Goliath czy też Wasp. W pewnym momencie w trakcie tych zmian, zaczął tracić pojęcie o swojej własnej tożsamości. Wewnętrze zmagania uzewnętrzniły się także w formie przemocy domowej skierowanej w stronę jego żony, Janet Van Dyne.

U Hanka Pyma zdiagnozowano zaburzenie afektywne dwubiegunowe. To grupa zaburzeń, w których występują zespoły maniakalne, depresyjne lub hipomaniakalne, rozdzielone okresami bez objawów. Często łączy się ono także z innymi zaburzeniami, a leczenie nie jest łatwe. Najczęściej rozpoczyna się w młodym wieku, przed 35. rokiem życia, i ma wpływ na wiele aspektów życia dotkniętego zaburzeniem. Najczęstszą przyczyną wystąpienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego jest czynnik genetyczny, ale znaczenie mogą mieć także czynniki psychologiczne czy społeczne.


Informację o tym, że Daredevil mierzy się z depresją możemy poznać w wielu historiach z jego udziałem i patrząc na to, jak wiele przeżył w swoim życiu, nie powinno dziwić, że wystąpiła ona właśnie u niego. Zaburzenie to objawia się głównie obniżeniem nastroju, czyli m.in. smutkiem, przygnębieniem, a u części pacjentów nawet myślami samobójczymi. Osoby dotknięte depresją są także często niezdolne do odczuwania przyjemności i mają zaburzony rytm dobowy. Zespoły depresyjne mogą występować przy zaburzeniach afektywnych, ale też przy innych zaburzeniach np. nerwicowych.

W komiksie poświęconym Mattowi Murdockowi pisanym przez Marka Waida, zagłębił się on dokładnie w psychikę tej postaci i możemy dzięki temu przeczytać własne przeżycia Matta związane z depresją. Choć run Waida i Samnee był zdecydowanie pozytywniejszy i z większą dozą szczęścia w życiu bohatera niż runy jego poprzedników, potrafili podjąć się tematu zmagań Matta ze swoimi problemami psychicznymi. Narastającą depresję o Daredevila podkreślono także w historii Odrodzony autorstwa Franka Millera, gdzie Kingpin nie szczędził mu ciosów zadawanych w przeróżny sposób, nie tylko fizyczny.

W przypadku Matta Murdocka można jeszcze wymienić jedną osobę z jego otoczenia, która zmagała się z depresją, a dokładniej jedną z jej szczególnych form. Matka Matta, Maggie, była jedną z tych kobiet, u których wystąpiła depresja poporodowa. Nie była ona w stanie opiekować się swoim dziecka i była gotowa je zabić, jednak gdy uzmysłowiła sobie, co chce zrobić, uciekła z domu i została przygarnięta przez jeden z kościołów, pozostawiając Matta pod opieką ojca. 



Wanda Maximoff zaczynała jako nie tak groźna postać, jednak jej ewolucja na kartach komiksu pokazała, że obawiać się jej może praktycznie każdy. Jej moce umożliwiające manipulację rzeczywistością sprawiły z czasem, że jej psychika stała się niestabilna, prowadząc tym samym do zaburzeń w jej obszarze. Wiele wydarzeń w jej życiu, w tym przede wszystkim utata dzieci sprawiły, że jej stabilność psychiczna przeżyła załamanie nerwowe. Niekontrolująca siebie Wanda zmieniła rzeczywistość i doprowadziła rasę mutantów na granicę wyginięcia. 

Załamanie nerwowe to zaburzenie, które może wystąpić właśnie m.in. właśnie po śmierci bliskiej osoby czy też w obliczu narastającego konfliktu wewnętrznego.  Często mylone z depresją, z uwagi na wiele wspólnych elementów, jednak się od niej różni. Załamanie nerwowe, zwane też kryzysem psychicznym, przebiega o wiele gwałtowniej i może nastąpić dosłownie z dnia na dzień. Gdy mowa o leczeniu, nie wymaga ona żadnych farmakologicznych leczeń, często kryzys ten naturalnie ustępuje. Gdy jednak stan ten się wydłuża, konieczne jest leczenie psychologiczne. 

Choć w ostatnich latach Wanda wróciła już do siebie, wielu wciąż nie jest w stanie wybaczyć jej tamtych wydarzeń, nawet, jeżeli były one konsekwencją jej zaburzeń psychicznych.


Mary Walker znana bardziej jako Typhoid Mary, głównie ukazywana jest najczęściej jako przeciwniczka Daredevila, którą do życia powołała Ann Nocenti i John Romita Sr. pod koniec lat osiemdziesiątych. Podobnie jak inna postać, o której wspominaliśmy w ubiegłym tygodniu, cierpi ona na zaburzenie dysocjacyjne tożsamości, czyli występowanie u jednej osoby dwóch lub więcej osobowości. 

W jej przypadku są to Mary - cicha i skryta pasyfistka, Typhoid - ogranięta żądzą przygód, seksu i przemocy, oraz Bloody Mary, sadystka brzydząca się mężczyznami. Każda z nich jest na tyle inna od siebie, że Daredevilowi trudno było wyczuć w kontakcie z każdą z nich, że ma do czynienia z tą samą osobą. Kiedyś kobieta wspominała o czwartej osobowości, która jest w niej zagubiona, jednak nikt później nie podjął tego tematu. Mary dodatkowo włada telekinezą i jest mistrzem sztuk walki.

Komiksy sugerują, że to Daredevil nieświadomie doprowadził jej psychikę do tego stanu w trakcie jednej ze swych akcji. Ścigał on przestępce i trafił do domu publicznego, w którym pracowała Mary. W trakcie walki uderzył ją, a ta wylatując przez okno przeszła załamanie, którego efektem były narodziny Typhoid Mary. W późniejszych występach pojawił się także wątek dziecięcego molestowania Mary, co również mogło odcisnąć piętno na jej psychice. 

Druga część artykułu nie wyczerpuje tematu zaburzeń psychicznych w komiksach Marvela, ale rzuca nieco światła na kolejne osoby, które muszą z nimi zmagać na co dzień. Jak zauważyliśmy w tekście z ugiegłego tygodnia, przedstawienie ich na kartach komiksu może pozwolić czytelnikowi lepiej je zrozumieć i zwrócić na nie uwagę, gdy zetkną się z nimi w prawdziwym życiu.

Wojtek "Rodzyn" Rozmus


Poprzednia część tekstu:
Avalon marvelcomics.pl jest nieoficjalną stroną poświęconą komiksom wydawnictwa Marvel.
Prawa autorskie do wszelkich postaci i grafiki - o ile nie napisano inaczej - należą do firmy Marvel i jej podmiotów.
Wszelkie materiały oryginalne © 2002-2018 Avalon marvelcomics.pl Kopiowanie tekstów bez zgody autorów jest zabronione.